Dobre Praktyki PPP

Kalkulator ryzyka

Zanim pobierzesz Kalkulator…

Kalkulator ryzyka jest narzędziem umożliwiającym przeprowadzenie wstępnej analizy ryzyka, która nie może wprawdzie zastąpić szczegółowej analizy ryzyka, niezbędnej przy realizacji przedsięwzięcia w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, jest to jednak instrument, który daje przybliżenie znajomości tego aspektu.

Analiza ryzyka stanowi ważny element procesu realizacji inwestycji. Niemożliwe jest, bez jej przeprowadzenia, stwierdzenie czy uzasadnione, z punktu widzenia interesu publicznego, jest zrealizowanie przedsięwzięcia we współpracy z partnerem prywatnym.

Przeprowadzenie analizy ryzyka niesie ze sobą wiele korzyści. Usprawnia i polepsza proces planowania i decyzyjności. Dostarcza rozwiązania w sprawie najefektywniejszego prowadzenia projektu, które pomagają w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Ponadto sprawia, że przedsięwzięcie nie jest tak wrażliwe na nieoczekiwane zdarzenia. Przyczynia się również do maksymalizacji zysków z inwestycji i  ochrony jego wizerunku i majątku, optymalizuje sprawności operacyjne oraz rozwija i podtrzymuje bazę wiedzy.

Analiza ryzyka daje przybliżenie problematyki znajomości ryzyka, jego wyceny i takiego rozdzielenia poszczególnych rodzajów ryzyka pomiędzy partnerami, aby przedsięwzięcie było lepsze od tradycyjnego. Kalkulator ryzyka pomaga wstępnie ocenić możliwość wykonania danej inwestycji w formule PPP.

Ryzyko jest postrzegane jako czynnik, zdarzenie lub wpływ, który stanowi niebezpieczeństwo dla prawidłowego zakończenia projektu w kontekście czasu, kosztu lub jakości.

Analiza ryzyka jest procesem składającym się ze ściśle określonych etapów. Następują one po sobie i determinują się nawzajem. Ostatecznie zamykają się, tworząc powtarzający się cykl. Każdy z tych etapów ma ściśle określony cel. Cały proces otwiera identyfikacja ryzyka, czyli ujawnienie pełnej ekspozycji przedsięwzięcia na zjawiska niepewności. Kolejnym krokiem jest pomiar ryzyka, następnie alokacja na strony partnerstwa i na końcu jego kontrola.

Ryzyko szacowane w Kalkulatorze ryzyka zostało przypisane do czterech kategorii: ryzyko gospodarcze, ryzyko związane z budową, dostępnością i popytem. Przez ryzyko gospodarcze rozumiemy możliwość wystąpienia zmian w poziomie stopy procentowej. Do ryzyka związanego z budową kwalifikujemy te zagrożenia, które mogą zakłócić proces budowy zmieniając koszty przeznaczone na realizację inwestycji, przesuwając termin zakończenia przedsięwzięcia i negatywnie wpływając na funkcjonowanie zrealizowanych już elementów. Do ryzyka związanego z dostępnością zaliczamy niekorzystne czynniki wpływające na formę, jakość i ilość usług, które są wykonywane w ramach  umowy między stronami realizującymi inwestycję. Ryzyko związane z popytem dotyczy tych zagrożeń, które mogą negatywnie wpływać na zainteresowanie uczestniczeniem w życiu projektu.

Celem ilościowej oceny ryzyka jest oszacowanie prawdopodobieństwa wystąpienia danego ryzyka i rozmiaru ewentualnych skutków. Daje to możliwość ilościowego oszacowania wartości ryzyka. Pomiar ryzyka jest definiowany jako nadanie ustalonym rodzajom ryzyka cech mierzalnych oraz ocenę ich wpływu na przedsięwzięcie.

Proces szacowania prawdopodobieństwa ryzyka przy wykorzystaniu metod analitycznych jest często trudny. Wynika to z faktu, że analizie podlegają przyszłe zdarzenia, które mają charakter jednorazowy i opisanie ich w sposób analityczny jest czasami niemożliwe. Dokładność otrzymanych wyników powinna być adekwatna do możliwości ich uzyskania.

Głównym zadaniem pomiaru ryzyka jest zamiana niepewnych odczuć na konkretne wartości liczbowe. Podstawową przeszkodą, która nie pozwala w pełni zrealizować tego celu jest niedoskonałość informacji oraz ich wąski zakrój przy sporządzaniu szacunków. Dane źródłowe pomagają nam opracować prognozy, a nie konkretne przewidywania. Niestety nawet bardzo zaawansowane metody statystyczne są nieodporne na problem braku danych lub ich niedokładności.

Oszacowanie ryzyka wykonane w sposób ilościowy lub jakościowy zawsze ma na uwadze dwa podstawowe parametry: skutki finansowe i prawdopodobieństwo zdarzenia. Przeprowadzenie oceny ryzyka daje świadomość, czego powinniśmy się obawiać jeśli chodzi o zjawiska niepewne związane z realizacją inwestycji, jakie funkcje lub obszary przedsięwzięcia są najbardziej narażone, oraz pozwala ustalić priorytety w traktowaniu poszczególnych rodzajów ryzyka.

Specyfiką projektów PPP jest optymalna alokacja ryzyka, tzn. że ryzyko zostaje przeniesione na podmiot, który jest najlepiej przygotowany do zarządzania nim i dysponuje odpowiednimi do tego narzędziami. Prowadzi to do obniżenia łącznych kosztów inwestycji, przy jednoczesnym zachowaniu najlepszego stopnia zabezpieczenia przed zajściem niekorzystnych okoliczności. Głównym celem zarządzania ryzykiem jest taka struktura przedsięwzięcia, aby jego poziom był możliwy do zaakceptowania przez każdego z uczestników przy równoczesnej minimalizacji ryzyka projektu jako całości.

Efektywne rozmieszczenie ryzyka oddziałuje w sposób bezpośredni na finansowe aspekty przedsięwzięcia, m.in. poprzez zmniejszenie ogólnych kosztów tworzenia i funkcjonowania inwestycji i dlatego jest formą wzmocnienia wartości w stosunku do zaangażowanych pieniędzy w porównaniu z tradycyjnymi metodami udzielania zamówień publicznych.

Podstawowymi założeniami przy alokacji ryzyka powinno być:

  • obniżenie kosztów projektu w perspektywie długoterminowej poprzez przeniesienie ryzyka na podmiot, który w najlepszy sposób sobie z nim poradzi;
  • dostarczenie zachęt dla partnera prywatnego, aby wywiązał się z powierzonych zadań w terminie, zgodnie z wymaganymi normami i w ramach budżetu;
  • poprawa jakości usług i zwiększenie poziomu dochodów poprzez bardziej efektywne działanie;
  • zagwarantowanie bardziej spójnego i przewidywalnego profilu wydatków.

Przy podziale ryzyka na strony partnerstwa powinno się koncentrować na określeniu, który z nich jest najodpowiedniejszy do poniesienia danego ryzyka, lub czy należy podzielić ryzyko. Konstruując najlepszy sposób rozmieszczenia ryzyka należy uwzględnić kilka kwestii:

  • zdolność podmiotu publicznego do poniesienia ryzyka i możliwość zarządzania nim;
  • zdolność inwestora prywatnego do poniesienia ryzyka i możliwość zarządzania nim;
  • preferowane rozlokowanie ryzyka, biorące pod uwagę kwestie interesu publicznego.

Rozmieszczenie ryzyka zawarte w arkuszu „Warianty podziału ryzyka” powinno odzwierciedlać szczególne cechy projektu oraz jego mocne strony i zdolność każdego z podmiotów do kontrolowania ryzyka. Prowadzi to do obniżenia łącznych kosztów inwestycji, przy jednoczesnym zachowaniu najlepszego stopnia zabezpieczenia przed zajściem niekorzystnych okoliczności. Skutkiem takich założeń jest taka struktura przedsięwzięcia, w której ryzyko zostaje przekazane stronie, która ma wiedzę i narzędzia do zarządzania nim.

Analiza ryzyka to skomplikowany system procedur i zabiegów, których celem jest zmniejszenie wpływu ryzyka na funkcjonowanie przedsięwzięcia. Proces ten można określić jako podejmowanie decyzji i urzeczywistnianie działań, które powodują uzyskanie akceptowalnego poziomu ryzyka.

Przeprowadzenie analizy ryzyka nie sprawi, że zagrożenie zniknie, ale da świadomość o jego istnieniu, możliwych konsekwencjach, a przede wszystkim zmniejszy prawdopodobieństwo i skutki jego wystąpienia. Analiza ryzyka to nie tylko narzędzie, lecz także wszelka działalność prowadzona w perspektywie krótko- i długoterminowej.

Kalkulator ryzyka do pobrania

©Wszelkie prawa zastrzeżone

Kalendarium wydarzeń PPP
Wrzesień 2014
P W Ś C P S N
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930EC
Partnerzy: